Özel Güvenlik Görevlisi Biber Gazı Kullanabilir mi?

Biber Gazı (Göz Yaşartıcı Gaz Spreyi) Nedir?

Günlük konuşmada "biber gazı" denilen ürün, özel güvenlik mevzuatında göz yaşartıcı gaz spreyi olarak tanımlanan, canlılar üzerinde kalıcı etkisi olmayan kimyasal maddeler arasında değerlendirilir.

Bu ürün, kişiyi geçici olarak etkisiz hâle getirmeye yönelik bir araçtır. Özel güvenlik hizmetinde kullanımı serbest bir kişisel eşya gibi değil, izne ve eğitime bağlı bir konu olarak düzenlenmiştir.

Kullanım İçin İl Özel Güvenlik Komisyonu Kararı Gerekir

EGM özel güvenlik düzenlemelerine göre, canlılar üzerinde kalıcı etkisi olmayan kimyasal maddelerin — göz yaşartıcı gaz spreyi dâhil — özel güvenlik hizmetinde kullanılıp kullanılamayacağına komisyon karar verir.

Bu karar, görev yapılan özel güvenlik uygulaması için verilir. Yani bir güvenlik görevlisinin çalıştığı yerde göz yaşartıcı gaz spreyi kullanılabilmesi, o özel güvenlik uygulamasına ilişkin komisyon kararına bağlıdır.

Komisyon kararı bulunmayan bir görev yerinde, kişisel tercihe dayanarak göz yaşartıcı gaz spreyi bulundurmak veya kullanmak özel güvenlik görevi kapsamında bir yetki oluşturmaz.

Eğitim Almış Olmak Şarttır

Mevzuatta yer alan ikinci temel şart, özel güvenlik görevlilerinin göz yaşartıcı gaz spreyi kullanabilmeleri için bu konuda eğitim almış olmalarıdır.

Eğitim şartı ile komisyon izni birbirinin yerine geçmez. Komisyon kararı bulunsa bile eğitim almamış bir personel için bu araç kullanılabilir hâle gelmez; aynı şekilde eğitim almış olmak, komisyon kararı bulunmayan bir görev yerinde kullanım yetkisi doğurmaz.

Zor kullanma, güvenlik tedbirleri ve kalabalık yönetimi konularının hukuki çerçevesi, özel güvenlik eğitiminde yer alan dersler içinde ele alınır. TEKKİLİT eğitim kadrosunda Kalabalık Yönetimi, Güvenlik Tedbirleri ve Özel Güvenlik Hukuku derslerini veren Polis Başmüfettişi ve Özel Güvenlik Eğitmeni Kamuran Koç, bu derslerde yetkinin sınırlarının bilinmesinin en az uygulamanın kendisi kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Gaz Silahı ve Gaz Bombası Kullanılamaz

Mevzuat, göz yaşartıcı gaz spreyi ile diğer kimyasalları birbirinden ayırır. Göz yaşartıcı gaz spreyi dışında gaz silahı ve gaz bombası gibi kimyasalların özel güvenlik görevlileri tarafından kullanılmasına izin verilmez.

Bu ayrım, izin verilen aracın kapsamının dar tutulduğunu gösterir. Komisyon kararı, yalnızca kararda belirtilen kapsamla sınırlıdır; genel bir kimyasal kullanım yetkisi anlamına gelmez.

Komisyon İzni Her Olayda Kullanım Anlamına Gelmez

Bu konuda üç ayrı başlık sık sık birbirine karıştırılır:

• Komisyon izni: Göz yaşartıcı gaz spreyinin o özel güvenlik uygulamasında kullanılıp kullanılamayacağına ilişkin karar.
• Eğitim şartı: Personelin bu araç konusunda eğitim almış olması.
• Somut olaydaki zor kullanmanın hukuki sınırları: Belirli bir olayda müdahalenin gerekli ve ölçülü olup olmadığı ayrı bir değerlendirmedir.

Komisyon izni bulunması, "her olayda kullanılabilir" anlamına gelmez. Her müdahale kendi koşulları içinde değerlendirilir; ölçülülük, gereklilik ve orantılılık ilkeleri geçerliliğini korur.

Önemli: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel hukuki danışmanlık değildir. Somut bir olay için görev yerinizin talimatları, komisyon kararı ve yetkili makamların değerlendirmesi esas alınır.

Zor kullanmanın da içinde yer aldığı yetki çerçevesinin tamamı için 5188 sayılı Kanuna göre özel güvenlik görevlisinin yetkileri rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Bu Konu Hangi Eğitimde Anlatılır?

Zor kullanma yetkisi, güvenlik tedbirleri ve kişi hakları konuları özel güvenlik temel eğitiminin içinde yer alır. Eğitimlerin kapsamı ve süresi hakkında ayrıntılı bilgi için:

• Silahsız özel güvenlik kursu
• Silahlı özel güvenlik kursu
• Özel güvenlik yenileme eğitimi
• Antalya özel güvenlik kursu

Dersleri veren kadroyu TEKKİLİT eğitmenleri sayfasından, diğer rehber içeriklerini ise TEKKİLİT blog bölümünden inceleyebilirsiniz.

Resmî Kaynaklar

• T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü – Özel Güvenlik Mevzuatı
• T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü – Özel Güvenlik İşlemleri
• T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü – Silah İşlemleri
• Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi (EGM – PDF)